January 3rd, 2019

Jedną czwartą ofiar Holocaustu wymordowano w 100 dni

Jedną czwartą ofiar Holocaustu wymordowano w 100 dni

Zdecydowana większość ofiar najbardziej morderczej kampanii Holocaustu, Operacji Reinhard zginęła w ciągu trzech miesięcy 1942 roku - pisze na łamach czasopisma "Science Advances" Lewi Stone z Tel Aviv University. Wyniki jego badań wskazują na to, że intensywność dokonywanego w owym okresie przez Niemców ludobójstwa Żydów była znacznie większa niż do tej pory oceniano.



W sierpniu, wrześniu i październiku 1942 roku, w obozach w Bełżcu, Sobiborze i Treblince ginęło dziennie nawet do 15 tysięcy osób. Jeśli doda się do tego ofiary obozu w Auschwitz i osoby mordowane przez Einsatzgruppen, można uznać, że w ciągu 100 dni zginęła nawet 1/4 wszystkich ofiar Holocaustu.

O tym, że istotną część ofiar Holocaustu zamordowano w trakcie prowadzonej w latach 1942-43 Operacji Reinhard, powszechnie wiadomo. Ponieważ jednak Niemcy zniszczyli większość związanych z tym dokumentów, rzeczywiste rozmiary zbrodni i ich intensywność były trudne do oszacowania. Pomogły dokumenty Deutsche Reichsbahn, niemieckich kolei państwowych, które kursowały według precyzyjnego rozkładu i miały kluczową rolę w transporcie milionów Żydów do obozów śmierci.

Izraelski historyk, Yitzhak Arad ponad 30 lat temu zebrał dane dotyczące 480 transportów Reichsban, które przewoziły Żydów z gett w 393 polskich miasteczkach do Bełżca, Sobiboru i Treblinki, oszacował też ile przewiozły ofiar. Na tej podstawie Lewi Stone ustalił teraz, że przy co najmniej 1,75 miliona żydowskich ofiar całej Operacji Reinhard, około 1,47 miliona osób, unicestwiono w ciągu około 100 dni, od końca lipca do początków listopada 1942 roku.

Stone zwraca uwagę, że choć Holocaust pozostaje jedną z najbardziej dramatycznych zbrodni w dziejach naszej cywilizacji, kolejne lata przyniosły następne przypadki ludobójczych działań, choćby w Bośni, Rwandzie, Darfurze, Burundi, czy Syrii. Niektórym z tych zbrodni zapewne można było zapobiec. Dlatego właśnie jak najlepsze zrozumienie mechanizmów Holocaustu może mieć znaczenie także w przyszłości.

Dotychczasowe szacunki były nieprecyzyjne

W tym sensie istotna jest nie tylko całkowita liczba ofiar, ale też informacje o tym, jak zmieniała się intensywność ich mordowania. Praca Stone'a, który nie jest historykiem, lecz zajmuje się modelowaniem matematycznym, zwraca uwagę na szczególną wydajność niemieckich, nazistowskich obozów śmierci i systematyczny charakter zbrodni popełnianych na żydowskich społecznościach.



Collapse )